Talaðu við barnið þitt um skaðsemi fíkniefna!

Að vera í góðum tengslum við barnið er eitt það mikilvægasta sem foreldrar geta lagt af mörkum til að hjálpa barninu sínu að forðast neyslu fíkniefna

Nokkur dæmi um hvað hægt er að tala um
•        Segðu barninu að þú elskir það og þú viljir að það sér heilbrigt og hamingjusamt. Sýndu því umhyggju og láttu það vita að það getur alltaf leitað til þín.
•        Segðu að þú samþykkir ekki áfengisdrykkju eða aðra vímuefnaneyslu. Mundu að margir foreldrar segja aldrei frá þessari einföldu staðreynd.
•        Útskýrðu hvernig neyslan skaðar fólk. Líkamlega með því að seinka þroska, skerða dómgreind og hæfni til að verjast hættum. Tilfinninga með því að einangrast frá vinum og ættingjum, finnur síður fyrir gleði og getur leitt til árásar- og kvíðatilfinningar. Minni námshæfni kemur m.a. fram í minnistapi og athyglisbresti.
•        Ræddu um lagaleg atriði. Hvers konar meðferð fíkniefna er ólögleg. Brot á lögum þessum geta leitt til fangelsisvistar, atvinnutækifærum fækkar, missis ökurskírteinis og minna lánstrausts hjá lánastofnunum.
•        Talaðu um frítímann og hvernig má nota hann á jákvæðan hátt t.d. með því að spila, fara í leiki, sækja tónlistarviðburði, stunda íþróttir, lesta áhugavert efni og hjóla. Gott er að ræða þessi atriði einnig við vini barnsins og foreldra þeirra.
•        Talaðu um vináttu, hópþrýsting og mikilvægi þess að taka sjálfstæðar ákvarðanir. 

Margir foreldrar eru í vafa um hvernig best sé að ræða við barnið um fíkniefni. Hér eru dæmi um hvernig hægt er að ræða þetta
•        Talaðu rólega en frjálslega um fíkniefni, ekki ýkja. Staðreyndir tala sjálfar sínu máli.
 •        Augliti til auglitis.
Skiptist á upplýsingum og reynið að skilja sjónarmið hvors annars. Vertu góður hlustandi og láttu barnið tala um það sem það hefur áhyggjur af. Ekki grípa fram í þegar barnið talar og ekki predika.
 •        Ágætt er að ræða um skaðsemi vímuefna þegar tækifæri gefst, t.d. þegar þið horfið á sjónvarp, kvikmyndir eða lesið dagblöð.
•        Reyndu að viðhalda samræðunum frekar en að halda nokkra langa fyrirlestra um skaðsemi vímuefna.
•        Mundu að þú ert fyrirmyndin. Forðastu að gera hluti sem eru í mótsögn við það sem þú segir barninu. Ekki nota fíkniefni, svo einfalt er það!
•        Þú og barnið þitt getið sett á svið atriði þar sem einn reynir að fá annan til að prófa vímuefni. Finnið tvær til þrjár leiðir hvernig hægt er að bregðast við í slíkum aðstæðum og talið um hvað þið teljið að myndi henta best.

Foreldrar verða að vera sér meðvitaðir um skaðsemi vímuefna og fræða barnið sitt um það
•        Fáðu upplýsingar um staðreyndir er tengjast vímuefnaneyslu. Þú verður ótrúverðugri í augum barnsins ef þú ferð með rangt mál.
•        Það hjálpar að sækja námskeið, kynnast öðrum foreldrum með börn á sama reki og fá ráðgjöf.
•         Gott samstarf milli foreldra er lykilatriði. Setjið sameiginlegar reglur sem börnin þurfa að fara eftir. Vertu virk/ur í foreldrastarfinu í skóla barnsins.
•        Leitaðu aðstoðar ef grunsemdir vakna, það er styrkur, ekki veikleiki.

Hægt er að kynna sér þetta efni m.a. í eftirtöldum ritum.
- Lögreglan í Reykjavík og Ungmennafélag Íslands. (2003).  Fíkniefni. Upplýsingar til foreldra. Frá fikti til dauða. Reykjavík: Lögreglan í Reykjavík Forvarnadeild og Ungmennafélag Íslands.
- Martha R. Burt, Gary Resnick og Emily R. Novick. (1998). Building Supportive Communities for At Risk Adolescent. Washington: American Psychological Association.
- National Crime Prevention Council. Talking with your kids about drug. www.ncpc.org.
- Selman, R.L. and Adalbjarnardottir, S. (2000). A Developmental Method to Analyze the Personal Meaning Adolescents Make of Risk and Relationship: The Case of “Drinking”. Applied Developmental Science, 4(1), 47-65.
- Savin-Williams, R.C. og Brendt, T.J. (1990). Friendship and peer relations. Í S.S. Feldman og G.R. Elliott (ritstj.). At the Threshold. Cambridge: Harvard University.
- Steinberg, L. (2001). We Know Some Things: Parent-Adolescent Relationships in Retrospect and Prospect. Journal of Research on Adolescence, 11(1), 1-19.
- Sigrún Aðalbjarnardóttir, Sigurlína Davíðsdóttir og Eyrún M. Rúnarsdóttir. (1997). Áhættuhegðun reykvískra unglinga. Tóbaksreykingar, áfengisneysla, hassneysla og neysla annarra vímuefna árin 1994-1996. Reykjavík: Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands.
-Svandís Nína Jónsdóttir, Hera Hallbera Björnsdóttir, Bryndís Björk Ásgeirsdóttir og Inga Dóra Sigfúsdóttir. (2002). Börnin í borginni. Líðan og samskipti í skóla, félagsstarf og tómstundir og vímuefnaneysla: Könnun meðal nemenda í 5.-10. bekk grunnskóla í Reykjavík vorið 2001. Reykjavík: Rannsóknir og greining.
- Werner, E.E. og Smith, R.S. (2001). Journeys from Childhood to Midlife. Risk, Resilience, and Recovery. London: Cornell University Press.
- Zimmerman, M.A. og Arunkumar, R. (1994). Resiliency Research: Implications for Schools and Policy. Social policy report. Society for reasearch in child development 3(4). 1-18.